Ireneusz Wojtunik 
Zarobki w USA mogą znacznie różnić się w zależności od branży, stanu, doświadczenia i rodzaju wykonywanej pracy. W artykule przyglądam się, ile można zarobić w poszczególnych sektorach oraz jak wynagrodzenia zmieniają się w różnych częściach kraju. Sprawdzam też, które branże i stany oferują najwyższe płace oraz na co warto zwrócić uwagę, porównując amerykańskie zarobki.
Zarobki w USA zależą od branży, doświadczenia, lokalizacji i stanowiska. Technologie, finanse i opieka zdrowotna zwykle najlepiej wynagradzają specjalistów IT, analityków, lekarzy i menedżerów. Z kolei gastronomia, handel detaliczny i część usług częściej oferują niższe stawki, zwłaszcza na stanowiskach niewymagających dyplomu ani długiego przygotowania. Są jednak wyjątki: pielęgniarka może zarabiać więcej niż początkujący pracownik techniczny, a kierownik sklepu — więcej niż stażysta w banku.
Różnice w zarobkach stopniowo maleją. Od 2016 r. realne tygodniowe płace osób z dolnej części siatki rosły szybciej niż wynagrodzenia najlepiej opłacanych. Po pandemii przyspieszyła też kompresja płac: podwyżki dla nowych pracowników zbliżały ich zarobki do pensji osób z większym stażem. Według jednego z szacunków zmiany te odwróciły około 40 proc. nierówności płacowych przed opodatkowaniem, które narosły w poprzednich 40 latach. Dane te sugerują, że stabilne zawody praktyczne mogą dziś dawać lepsze perspektywy, niż zakłada stereotyp o przewadze pracy biurowej.
Kurcząca się liczba kandydatów wzmacnia pozycję pracowników
Na wynagrodzenia wpływają także popyt na pracę i liczba kandydatów. W zamożnych gospodarkach bezrobocie utrzymywało się poniżej 5 proc., a w ponad połowie państw OECD zatrudnienie osób w wieku produkcyjnym zbliżyło się do rekordu. Starzenie się społeczeństw i wolniejszy wzrost liczby osób w wieku produkcyjnym zaostrzają konkurencję o pracowników, zwłaszcza w produkcji, transporcie, budownictwie i opiece. Poczytasz o tym w tym artykule. Jednocześnie słabnie premia za wyższe wykształcenie: w 2015 r. zamożny absolwent studiów zarabiał przeciętnie około 67 proc. więcej niż absolwent szkoły średniej, a cztery lata później różnica spadła do około 50 proc.
Cyfryzacja i rozwój sztucznej inteligencji mogą jeszcze zmienić sytuację. We wczesnych badaniach narzędzia AI częściej podnosiły produktywność osób osiągających słabsze wyniki, pomagając im nadrabiać zaległości. Ponadto prace wymagające sprawności manualnej, opieki lub wsparcia emocjonalnego trudniej w pełni zautomatyzować niż wiele rutynowych zadań biurowych. Zarobki nie muszą jednak stale rosnąć: recesja może szybko ograniczyć popyt na pracowników, a osoby o najniższych dochodach zwykle najmocniej odczuwają spowolnienie. Dlatego porównując branże, warto uwzględniać nie tylko obecne pensje, lecz także stabilność zatrudnienia i możliwość zdobywania nowych umiejętności.
| Obszar | Dane | Znaczenie dla płac |
|---|---|---|
| Stany z najwyższymi płacami | Waszyngton, Massachusetts, Kalifornia, Nowy Jork | Wysokie zarobki, ale też wysokie koszty życia |
| Pracownicy fizyczni | Od 2016 r. płace w dolnej części siatki rosły szybciej niż na jej szczycie | Zmniejszają się różnice płacowe |
| Popyt na pracę | Niskie bezrobocie; duże zapotrzebowanie na pracowników | Pracodawcy częściej podnoszą stawki |
| Demografia | Wolniejszy wzrost, a miejscami spadek liczby osób w wieku produkcyjnym | Niedobory pracowników wspierają wzrost płac |
W których stanach pensje są najwyższe?
Najwyższe pensje w USA oferują zwykle stany z drogimi metropoliami, ośrodkami technologicznymi i sektorem finansowym. W czołówce znajdują się Kalifornia, Nowy Jork, Massachusetts, Waszyngton i Connecticut; wysokie zarobki notuje też New Jersey. Coś dla zainteresowanych: sprawdź, ile realnie zarobisz na Uber Eats. Jednak wyższe wynagrodzenia niż na Południu i Środkowym Zachodzie nie zawsze oznaczają większy budżet domowy, bo wiele zależy od kosztów życia.
Do stanów, w których wysokie zarobki wiążą się z określonymi branżami i ośrodkami, należą:
- Kalifornia — technologie, rozrywka i nauki przyrodnicze, zwłaszcza w San Francisco i San Jose.
- Nowy Jork — finanse, media i usługi profesjonalne, szczególnie w Nowym Jorku.
- Massachusetts — biotechnologia, medycyna i szkolnictwo wyższe.
- Waszyngton — technologie i lotnictwo.
W Kalifornii wysokie pensje przyciągają specjalistów z branży technologicznej, rozrywkowej i nauk przyrodniczych, zwłaszcza do San Francisco i San Jose. Z kolei w stanie Nowy Jork najlepiej płacą finanse, media i usługi profesjonalne, szczególnie w Nowym Jorku. Massachusetts wyróżniają biotechnologia, medycyna i szkolnictwo wyższe, a w stanie Waszyngton zarobki wspierają technologie oraz lotnictwo. Porównując oferty, warto więc uwzględnić nie tylko pensję brutto, lecz także czynsz, podatki i dostępność pracy.
Wysokie pensje kuszą, ale koszty życia mogą odebrać im blask
Wysoka średnia nie oznacza, że wszyscy pracownicy zarabiają podobnie. Wynik podnoszą najlepiej opłacani specjaliści oraz struktura gospodarki: inżynierowie oprogramowania, lekarze, analitycy finansowi i menedżerowie zarabiają znacznie więcej niż wielu pracowników usług i handlu. Po pandemii płace osób z dolnej części rynku rosły w USA szybciej niż wynagrodzenia na samym szczycie, a niedobór pracowników i niskie bezrobocie wzmocniły pozycję wielu zatrudnionych.
Jeśli liczy się siła nabywcza, Minnesota, Colorado czy Illinois mogą być atrakcyjniejsze niż najdroższe metropolie: oferują solidne zarobki przy niższych kosztach życia. Choć pensja w Kalifornii może robić wrażenie, wysoki czynsz i codzienne wydatki pochłaniają znaczną jej część. Dlatego najlepszy wybór zależy od zawodu, miasta i kwoty, która zostaje po opłaceniu mieszkania, transportu oraz podatków.
Ciekawostka: ta sama pensja może oznaczać zupełnie inny standard życia w różnych stanach — dlatego porównując oferty, warto sprawdzić lokalny czynsz i koszty codziennych wydatków, a nie tylko kwotę brutto.
Czy pracownicy fizyczni zarabiają coraz lepiej?
W wielu krajach pracownicy fizyczni zarabiają więcej, a w części gospodarek różnice między najniższymi i najwyższymi płacami maleją. W USA realne tygodniowe wynagrodzenia osób o niższych dochodach rosły szybciej niż zarobki najlepiej opłacanych, a po pandemii tempo wzrosło. Według jednego z szacunków zmiany odwróciły około 40 proc. wzrostu nierówności płacowych z poprzednich dekad. Podobne, choć słabsze tendencje widać w Wielkiej Brytanii i Europie kontynentalnej, gdzie podwyżki częściej trafiają do osób o niższych dochodach.
Poprawę napędzają przede wszystkim duży popyt na pracowników i ich niedobór. W zamożnych państwach bezrobocie nie przekracza 5 proc., a zatrudnienie w wielu krajach OECD zbliża się do rekordowych poziomów. Starzenie się społeczeństw i wolniejszy wzrost liczby osób w wieku produkcyjnym dodatkowo wzmacniają pozycję zatrudnionych. Dlatego firmy częściej konkurują o pracowników, oferując wyższe stawki i lepsze warunki. Znaczenie ma również technologia: premia płacowa za dyplom uczelni względem wykształcenia średniego wynosiła około dwóch trzecich w 2015 r., lecz kilka lat później spadła do około połowy.
Fachowcy zyskują mocniejszą pozycję w walce o lepszą płacę
Zmienia się też wartość poszczególnych umiejętności. Cyfrowe narzędzia i sztuczna inteligencja pomagają mniej doświadczonym osobom szybciej wykonywać zadania, natomiast robotyka nadal rzadko zastępuje ludzi w pracach wymagających sprawności, obecności lub kontaktu z innymi. Dzięki temu fachowcy, operatorzy produkcji, magazynierzy i pracownicy opieki mogą negocjować lepsze warunki niż kilka lat temu. To dobry kierunek, bo solidna praca powinna dawać szansę na stabilne życie.
Nie każdy jednak skorzysta z podwyżek w równym stopniu, a ich dalszy wzrost nie jest pewny. Recesja może szybko ograniczyć popyt na pracowników, przez co osoby o najniższych zarobkach zwykle jako pierwsze odczują skutki spowolnienia. Podobne zagadnienia znajdziesz w w tym poście. Z kolei wysokie ceny energii i codziennych zakupów mogą pochłonąć podwyżkę, zanim poprawi ona domowy budżet. Mimo tych zagrożeń wielu pracowników fizycznych ma dziś lepszą pozycję: ich praca jest potrzebna, a niedobór rąk do pracy wzmacnia ich argumenty w negocjacjach płacowych.
Ciekawostka: w USA stanowiska wymagające obecności i sprawności manualnej — na przykład w opiece, magazynach czy produkcji — trudniej zautomatyzować niż wiele rutynowych zadań biurowych, dlatego niedobór pracowników może wzmacniać pozycję fachowców w negocjacjach o podwyżkę.
Jak popyt na pracę i demografia wpływają na wynagrodzenia?
Na płace wpływają popyt na pracowników, demografia i technologia. Najważniejsze mechanizmy to:
- Wysoki popyt na pracowników podnosi płace. Gdy firmy tworzą wiele miejsc pracy, a kandydatów brakuje, pracodawcy konkurują o pracowników, oferując wyższe wynagrodzenia. W USA popyt wspierały m.in. działania pobudzające gospodarkę i wysokie wydatki publiczne po pandemii.
- Niska podaż pracy wzmacnia pozycję zatrudnionych. W zamożnych krajach populacja w wieku produkcyjnym rośnie coraz wolniej, a niska dzietność może doprowadzić do jej spadku. Równocześnie przybywa emerytów, więc rośnie zapotrzebowanie na pracowników, zwłaszcza w zawodach potrzebnych i trudnych do obsadzenia.
- Niskie bezrobocie sprzyja wzrostowi płac. W krajach OECD bezrobocie utrzymywało się poniżej 5 proc., a zatrudnienie osób w wieku produkcyjnym w wielu państwach zbliżyło się do rekordowego poziomu. Przy mniejszej liczbie kandydatów pracownicy łatwiej negocjują wynagrodzenia.
- Niższe płace mogą rosnąć szybciej. W USA od 2016 r. realne tygodniowe zarobki osób o niższych dochodach rosły szybciej niż płace najlepiej zarabiających. Po pandemii różnica ta zmniejszała się jeszcze szybciej. Podobne, choć słabsze tendencje wystąpiły w Wielkiej Brytanii i Europie kontynentalnej.
- Technologia zmienia wartość umiejętności. Cyfryzacja zwiększyła popyt na absolwentów znających się na komputerach, lecz z czasem premia płacowa za dyplom zaczęła maleć. Generatywna sztuczna inteligencja może podnosić produktywność osób osiągających słabsze wyniki. Ponadto, dopóki roboty nie zastąpią ludzi w pracy fizycznej i opiece, technologia może podtrzymywać wartość tych zawodów.
- Popyt i demografia działają różnie w zależności od sytuacji. Recesja ogranicza zapotrzebowanie na pracowników, a osoby o najniższych zarobkach często najmocniej odczuwają spowolnienie. Znaczenie mają także decyzje rządów dotyczące imigracji, ochrony miejsc pracy i programów socjalnych, bo wpływają na dostępność pracowników i produktywność gospodarki.
Źródła:
- https://wydarzenia.interia.pl/interia-blizej-swiata/news-the-economist-nadchodzi-zlota-era-dla-pracownikow-zaskakujac,nId,7191075
Najczęstsze pytania (FAQ)
Od czego zależą zarobki w USA?
Przede wszystkim od branży, doświadczenia, stanowiska i stanu, w którym się pracuje. Znaczenie mają też popyt na pracowników, koszty życia oraz wymagane umiejętności.
W których stanach można liczyć na najwyższe pensje?
Wysokie wynagrodzenia oferują między innymi Kalifornia, Nowy Jork, Massachusetts, Waszyngton i Connecticut. Warto jednak pamiętać, że w tych stanach, zwłaszcza w dużych metropoliach, wysokie są również koszty życia.
Jakie branże zwykle oferują najwyższe wynagrodzenia?
Do dobrze płatnych sektorów należą technologie, finanse, opieka zdrowotna i lotnictwo. Wysokie zarobki mogą osiągać między innymi specjaliści IT, lekarze, analitycy finansowi i menedżerowie.
Czy zarobki pracowników fizycznych w USA rosną?
Tak. Od 2016 r. realne tygodniowe płace osób o niższych dochodach rosły szybciej niż wynagrodzenia najlepiej zarabiających. Niedobór pracowników oraz duży popyt na zawody praktyczne dodatkowo wzmacniają pozycję fachowców w negocjacjach.
Dlaczego przy porównywaniu pensji w różnych stanach trzeba uwzględniać koszty życia?
Wysoka pensja brutto nie zawsze oznacza większą siłę nabywczą. Czynsz, podatki, transport i codzienne wydatki mogą pochłonąć znaczną część wynagrodzenia, dlatego warto porównywać kwotę, która zostaje po opłaceniu kosztów życia.
